Türkiye’nin en cazip
meslekleri arasına giren halı sahaların sayısı 12 bini, yıllık pazar
hacmi de 1 milyar 100 milyon YTL’yi buluyor.
Haftanın 7 günü, 20 saat hizmet veren bu sahalarda, günlük gelir de
8 bin 500 YTL’ye kadar çıkıyor. Bu da, İstanbul gibi talebin yoğun
olduğu illerde, sadece yapılaşma izni olmayan arsaların değil,
otopark ve binaların da halı sahaya dönüşmesini sağlıyor.
Türklerin futbol tutkusu, 2 bini İstanbul’da olmak üzere sayıları 12
bine ulaşan halı saha işletmeciliğini, Türkiye’nin en cazip
mesleklerden biri konumuna getirdi. Yıllık pazar hacmi 1 milyar 100
milyon YTL’yi bulması, sadece yapılaşma izni olmayan arsaların
değil, otopark ve binaların da halı sahaya dönüşmesini sağladı.
Bunda da, haftanın 7 günü, 20 saat hizmet veren halı sahalarda,
günlük gelirin 8 bin 500 YTL’ye kadar çıkması etkili oldu.
Türkiye’de ilk kez 1988 yılında açılan halı sahalar, 1992 yılından
itibaren giderek yayılmaya başladı. Duvardan duvara halı döşeyen
firmalar, halı saha işine soyundu. Pazardaki firma sayısı 45’e, yeni
açılan ve yenilenen saha sayısı da yılda binleri buldu.
YÜZDE 80’İ AÇIK SAHA: Halı saha oluşturma maliyetinin 100 bin YTL
ile 250 bin YTL arasında değiştiği pazarda, sahaların yüzde 80’ini
açık olanlar oluşturuyor. Ancak, açıkların saatlik kiraları
kapalılara oranla yüzde 50 daha düşük olmasına rağmen talep,
özellikle kış aylarında soğuk, yaz aylarında da güneş nedeniyle
kapalılarda yoğunlaşıyor. Bu da, açık sahaların kapalıya dönüşmesini
beraberinde getiriyor. Rekabetin kızıştığı pazarda, 8 bin saha
açıktan kapalıya dönüşmek için sıra bekliyor. Bu dönüşüm için
harcanacak bedel de 640 milyon YTL’yi buluyor.
YAPAY ÇİM GÖZDE: Arkadaşımız Ayşegül Akyarlı Güven’in yaptığı
araştırmaya göre, 10 yıl öncesine kadar halının içine kum dökülerek
oluşturulan bu sahalarda artık, yapay çim kullanılıyor. FİFA’nın
desteklediği elyaf polyethylene malzemeden üretilen bu yapay
çimlerin arasına da kum yerine granül katılıyor. Halı saha
teknolojisindeki bu gelişmeler hem sahada koşmayı kolaylaştırıyor.
Hem de maç sırasında düşüp yaralanma riskini azaltıyor.
ÇİM KALINLIĞI ÖNEMLİ: Futbol sahalarının üretim maliyetinde
özellikle kullanılan yapay çimin kalınlığı etkili oluyor. Çim
kalınlığında ise en fazla 55 milimetrelikler tercih ediliyor. Çim
kalınlaştıkça, maç sırasında aşınmalara dayanım gücü artıyor. Yine
de granüllerin etkisiyle aşınan yapay çimlerin 7 yılda bir
yenilenmesi gerekiyor. Sahaların küçük olması nedeniyle, genellikle
6’şar kişilik takımlar maç yapabiliyor. Pazarda, saatlik kira
ücretleri de şehir ve semte göre 20 YTL ile 150 YTL arasında
değişiyor. Denizli, Diyarbakır gibi şehirlerde 1000 metrekarelik
sahalar tercih edilirken, İstanbul, İzmir, Ankara gibi büyük
şehirlerdeki sahaların genişliği ortalama 1500 metrekare oluyor.
3 ÜRETİCİ VAR: 45 firmanın faaliyet gösterdiği pazarda, yapay çim
üreticisi firma sayısı 3’te kalıyor. Türkiye’nin ilk halı saha
üreticisi PEBA’nın lider olduğu pazarda, Reform ve Telma da diğer
üretici firmalar arasında bulunuyor. Toplam üretim kapasitesinin
yüzde 40’ı Kore, Birleşik Arap Emirlikleri, İran ve Balkan
ülkelerine ihrac ediliyor. İthalatçı firmalar arasında da Hedef Çim,
Rant İnşaat, ve Sportes öne çıkıyor. Halı sahada maç kavramının
İngiltere’de başlamasıyla birlikte gelişen pazarda, faaliyet
gösteren firmalar şimdi özellikle Hollanda’da geliştirilen
teknolojiyi uyguluyor. İthalatta en fazla öne çıkan ülke de Hollanda
oluyor. İthalatta Hollanda’yı Uzak Doğu izliyor.
* Türkiye’nin halı saha profili İlk
halı saha 1988’de açıldı
* Türkiye genelinde 12 bin halı saha
var.
* İstanbul’daki halı saha sayısı 2 bin.
* Yatırım maliyeti 100-250 bin YTL.
* Halı saha yapan firma sayısı 45.
* Saatlik kira ücreti 20-150 YTL.
* Sit alanı arsaya halı saha formülü
Aylık bakım masrafları ortalama 500 YTL olan bu sahalarda
müşterilerin nakit ödeme yapması, pazarı cazip hale getiriyor.
Müşterilerin çoğunluğunu da sanıldığı gibi gençler değil, 25-45 yaş
arası erkekler oluşturuyor" dedi.
Konya da ise; 25 açık ve 20 kapalı
olmak üzere toplam 45 halı saha olmakla birlikte; 1,5 saatlik ücreti
17:00 veya 18:00 dan sonra 25-56 YTL arasında değişmektedir.
Derleyen
İbrahim KARABACAK |
